Vệ sinh khay và răng trong quá trình điều trị

Khay trong suốt tháo ra được, nên việc vệ sinh răng thường dễ hơn so với khi đeo mắc cài [FDA]. Dù vậy, cả răng và khay vẫn cần được làm sạch đều đặn. Bài này giải thích vì sao, cách làm chung và những điều nên hỏi bác sĩ cho loại khay bạn dùng.

Vì sao cần vệ sinh cả răng và khay

Nếu không giữ răng sạch, bề mặt răng có nguy cơ bị sâu [BOS Khay]. Khay phủ lên răng gần như cả ngày, nên răng cần được làm sạch trước mỗi lần đeo lại khay.

Về mảng bám, một tổng quan hệ thống năm 2023 ghi nhận nhóm điều trị bằng khay ít mảng bám hơn nhóm đeo mắc cài, với bằng chứng ở mức trung bình. Dữ liệu về đốm trắng trên men răng còn ít và chưa gộp được thành một kết quả chung. Các thử nghiệm ngẫu nhiên trong tổng quan có nguy cơ sai lệch cao, nên kết quả cần được diễn giải thận trọng [Raghavan 2023]. Một tổng quan các tổng quan cùng năm cho rằng khác biệt về tình trạng nướu và mô quanh răng giữa hai cách điều trị có thể không đáng kể trên lâm sàng [Di Spirito 2023].

Những kết quả này là so sánh giữa các nhóm người. Chúng không có nghĩa là đeo khay thì không cần vệ sinh kỹ.

Vệ sinh răng khi đang đeo khay

Khay tháo ra được khi chải răng và dùng chỉ nha khoa [FDA]. Một số nguyên tắc chung:

• sau khi ăn hoặc uống bất cứ thứ gì ngoài nước lọc thường (không đường, không hương vị), chải răng trước khi đeo lại khay [AAO Hỏi đáp khay];
• làm sạch kẽ răng đều đặn; dùng chỉ nha khoa hay dụng cụ nào thì theo hướng dẫn của bác sĩ;
• nếu có attachment, chải kỹ quanh các điểm attachment.

Bác sĩ hoặc nhân viên phòng khám sẽ hướng dẫn cách vệ sinh khi bắt đầu điều trị [AAO Hỏi đáp khay]. Hãy hỏi thêm về lịch khám và làm sạch răng định kỳ trong thời gian điều trị.

Vệ sinh khay

Cách làm sạch khay khác nhau theo vật liệu và sản phẩm. Bác sĩ sẽ cho bạn hướng dẫn riêng về cách làm sạch khay [AAO Hỏi đáp khay]. Hướng dẫn của một hãng chỉ áp dụng cho khay của hãng đó.

Bằng chứng về cách làm sạch khay còn ít. Một tổng quan hệ thống năm 2022 gồm 4 nghiên cứu, không có thử nghiệm ngẫu nhiên, cho thấy [Charavet 2022]:

• chải khay với kem đánh răng có vẻ sạch hơn chỉ tráng nước, nhưng kết quả chưa chắc chắn;
• cách làm nhiều bước, kết hợp làm sạch cơ học (như chải) với chất làm sạch, có vẻ hiệu quả nhất;
• chưa có nghiên cứu so sánh trực tiếp tất cả các phương pháp.

Vì vậy, hãy dùng cách làm sạch và sản phẩm mà bác sĩ hướng dẫn cho loại khay của bạn, kể cả việc có nên dùng kem đánh răng để chải khay hay không.

Những điều nên tránh

• Uống đồ uống khác nước lọc khi đang đeo khay: tháo khay trước khi uống [AAO Hỏi đáp khay][BOS Khay].
• Nhiệt độ cao và hóa chất mạnh: với khí cụ duy trì tháo lắp, Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ khuyên tránh nước nóng và sản phẩm chứa cồn hoặc thuốc tẩy, vì có thể làm hỏng khí cụ [AAO Duy trì]. Hiệp hội cũng lấy ví dụ khí cụ duy trì bị cong vênh sau khi để trong xe hơi nóng [AAO Sự cố]. Đây là hướng dẫn cho khí cụ duy trì, không phải cho khay; hãy hỏi bác sĩ những lưu ý này có áp dụng cho khay của bạn không.
• Tự dùng sản phẩm làm sạch không được hướng dẫn: một số sản phẩm có thể không phù hợp với vật liệu khay. Hỏi bác sĩ trước khi dùng.

Bảo quản khay khi tháo ra

Khi không đeo, cất khay vào hộp đựng và để hộp ở nơi an toàn [AAO Hỏi đáp khay]. Cất khay trong hộp giúp hạn chế thất lạc và hư hỏng. Nếu khay bị mất hoặc hỏng, xem bài Khi khay không ôm sát, thất lạc hoặc bị hỏng.

Bài viết cung cấp thông tin chung để bạn hiểu và chuẩn bị câu hỏi. Thông tin này không thay thế việc thăm khám và kế hoạch điều trị cá nhân.