Thiếu niên răng cửa chen chúc nhẹ, điều trị bằng khay in tại phòng khám: cần thêm bước hoàn thiện

Mục tiêu điều trị

Hết chen chúc vùng răng cửa
Đưa tương quan răng nanh về hạng I
Cải thiện nụ cười, chức năng ăn nhai và khớp cắn ổn định lâu dài

Đánh giá và kế hoạch

Bệnh nhân nam 14 tuổi đến khám vì răng cửa trên và dưới chen chúc, hơi chìa ra trước. Răng hàm ở tương quan hạng I, răng nanh ở tương quan hạng II; độ cắn chìa 4 mm, độ cắn phủ 2 mm; chen chúc 3 mm ở hàm trên và 1 mm ở hàm dưới. Nhóm tác giả chọn điều trị không nhổ răng: lần lượt đẩy các răng hàm trên ra phía sau để tạo chỗ, rồi sắp đều và kéo lùi răng cửa trên. Gia đình chọn khay trong suốt thay cho mắc cài vì lý do thẩm mỹ. Khay được thiết kế bằng phần mềm và in trực tiếp tại phòng khám bằng máy in 3D (50 khay hàm trên, 20 khay hàm dưới), có attachment và thun liên hàm hạng II.

Diễn biến theo mốc

Bắt đầu (Tháng 0): Quét răng, lập kế hoạch mô phỏng 3D, gắn attachment và bắt đầu bộ khay đầu tiên.
Theo dõi (Tháng 6): Kiểm tra tiến triển. Bài có ảnh nhưng không ghi số đo.
Hoàn thiện (Tháng 9): Gần xong. Khay chưa đưa hết các răng tới vị trí trong kế hoạch số, nhất là răng cửa giữa hàm trên bên phải, nên cần thêm một bước hoàn thiện để xoay răng này.
Kết thúc (Tháng 12): Hoàn tất điều trị.

Hình ảnh theo thời điểm

Ảnh trong miệng nhìn chính diện: phía trên là trước điều trị, răng cửa chen chúc và nghiêng ra trước; phía dưới là sau điều trị, các răng được sắp đều — Nhìn chính diện: trước và sau điều trị. Giới hạn so sánh: Ảnh trước và sau chụp ở hai thời điểm khác nhau, góc chụp và ánh sáng khác nhau, nên chỉ so sánh tương đối. Hình 1 và 12 trong Viet và cộng sự (2024), đã cắt và thêm nhãn tiếng Việt. Giấy phép CC BY 4.0

Hàm dưới nhìn từ mặt nhai: phía trên là trước điều trị, phía dưới là sau điều trị — Hàm dưới nhìn từ mặt nhai: trước và sau điều trị. Giới hạn so sánh: Ảnh trước và sau chụp ở hai thời điểm khác nhau, góc chụp và ánh sáng khác nhau, nên chỉ so sánh tương đối. Hình 1 và 12 trong Viet và cộng sự (2024), đã cắt và thêm nhãn tiếng Việt. Giấy phép CC BY 4.0

Hàm trên nhìn từ mặt nhai: phía trên là trước điều trị, răng cửa chen chúc; phía dưới là sau điều trị, các răng cửa xếp thành cung đều — Hàm trên nhìn từ mặt nhai: trước và sau điều trị. Giới hạn so sánh: Ảnh trước và sau chụp ở hai thời điểm khác nhau, góc chụp và ánh sáng khác nhau, nên chỉ so sánh tương đối. Hình 1 và 12 trong Viet và cộng sự (2024), đã cắt và thêm nhãn tiếng Việt. Giấy phép CC BY 4.0

Ảnh trong miệng nhìn bên trái khi đang đeo khay trong suốt; có nút kim loại nhỏ gắn trên răng nanh hàm trên và trên một răng hàm dưới — Trong thời gian điều trị, khay đang đeo. Các nút kim loại trên răng nanh hàm trên và răng hàm dưới dùng để móc thun liên hàm. Hình 9 trong Viet và cộng sự (2024), đã cắt. Giấy phép CC BY 4.0

Kết quả theo tác giả báo cáo

Theo nhóm tác giả, răng được sắp đều, răng hàm giữ tương quan hạng I và răng nanh đạt tương quan hạng I. Góc nghiêng của răng cửa trên giảm khoảng 8 độ. Nhóm tác giả ghi nhận vài răng chưa thẳng hoàn toàn nhưng đánh giá khớp cắn chấp nhận được.

Giới hạn

Đây là báo cáo một ca, người bệnh là thiếu niên. Kết quả không áp dụng cho người lớn hay cho người khác.
Khay không đạt hết chuyển động như kế hoạch số, nhất là răng cửa giữa hàm trên bên phải; vài răng chưa thẳng hoàn toàn.
Bài không mô tả giai đoạn duy trì và chưa có theo dõi lâu dài; nhóm tác giả nêu cần thêm nghiên cứu về độ ổn định.
Bài không ghi số giờ đeo khay mỗi ngày hay thời gian thay khay.
Theo nhóm tác giả, khay in tại phòng khám cần quy trình phòng thí nghiệm được kiểm soát chặt để tránh dị ứng và độc tính của vật liệu.

Điều rút ra

Không phải chuyển động nào cũng đạt hết như mô phỏng; bác sĩ có thể cần thêm bước tinh chỉnh hoặc hoàn thiện.
Một số kế hoạch dùng thun liên hàm cùng với khay.
Khay có thể được chế tạo theo nhiều cách, kể cả in trực tiếp tại phòng khám. Có thể hỏi bác sĩ khay của mình được làm thế nào.

Câu hỏi nên trao đổi với bác sĩ

Kế hoạch của tôi có cần thun liên hàm không, và đeo thế nào?
Khay của tôi được chế tạo ở đâu, bằng vật liệu gì?
Nếu răng chưa đạt như mô phỏng, bước tinh chỉnh hay hoàn thiện sẽ thế nào?
Sau điều trị tôi cần đeo khí cụ duy trì thế nào?

Đọc thêm

Nguồn tham khảo

[Viet 2024] Class II Correction and Crowding Treatment Using In-House Direct Printed Clear Aligners: A Literature Review and Case ReportViet H, Lam TH, Phuc NN, Lenh NN, Thao DTN. Cureus 16(7): e65024, 2024. Công bố 21/07/2024, giấy phép CC BY 4.0. DOI: 10.7759/cureus.65024. Truy cập ngày 16/10/2026.

Ca này được chia sẻ với mục đích giáo dục. Người có tình trạng tương tự chưa chắc có cùng kế hoạch hay kết quả; việc đánh giá cần được bác sĩ thực hiện cho từng người.